O projekcie
OdbaitujTo mówi, o czym naprawdę jest artykuł, zanim w niego klikniesz. Zbieramy nagłówki z popularnych polskich serwisów, przepisujemy te clickbaitowe na rzeczowe, streszczamy treść w dwóch–trzech zdaniach i oceniamy, ile „haczyków” miał oryginalny tytuł.
Dlaczego powstał OdbaitujTo
Nagłówek ma powiedzieć, co się stało. Coraz częściej zamiast tego chowa najważniejszą informację („Zrobił to w Sejmie. Nikt się nie spodziewał”), obiecuje więcej, niż jest w tekście, albo gra na emocjach i fałszywej pilności („Sprawdź, zanim będzie za późno”). Taki tytuł działa, bo zmusza do kliknięcia — ale kosztuje czytelnika czas i uwagę, a często okazuje się, że za nim stoi zwykła, krótka informacja.
OdbaitujTo odwraca tę kolejność: najpierw dostajesz konkret, a do źródła przechodzisz tylko wtedy, gdy temat naprawdę cię interesuje. Przy okazji widać, które serwisy i jakimi sposobami najczęściej łowią kliknięcia — zebraliśmy to w rankingu źródeł.
Skąd bierzemy nagłówki
Korzystamy wyłącznie z publicznych kanałów RSS, które wydawcy sami udostępniają. Obecnie śledzimy 11 źródeł w sześciu działach:
- Polska i świat: WP Wiadomości, Onet Wiadomości
- Sport: Przegląd Sportowy Onet
- Gry: PPE, GRYOnline
- Filmy i seriale: Filmweb, naEKRANIE
- Technologia: Spider's Web, Komputer Świat
- Plotki: Pudelek, Plotek
Kanały sprawdzamy co kilka minut i bierzemy pod uwagę materiały z ostatnich trzech dni. Zanim cokolwiek trafi do analizy, odsiewamy treści, które nie są informacją: szablonowe prognozy pogody, quizy oraz wpisy reklamujące jeden produkt przez jego promocyjną cenę.
Jak powstaje analiza
- Czytamy cały artykuł, nie tylko tytuł. Pobieramy treść materiału ze strony wydawcy. Służy ona wyłącznie do analizy — nie zapisujemy jej i nie publikujemy.
- Model AI przygotowuje analizę. Korzystamy z modelu Google Gemini. Na podstawie treści tworzy on rzeczowy tytuł, który mówi wprost, o czym jest tekst, oraz skrót w dwóch–trzech zdaniach, i ocenia oryginalny nagłówek w pięciu składowych.
- Sprawdzamy wynik automatycznie. Odpowiedź modelu musi mieć poprawną strukturę: każda składowa w skali 0–100, skrót o właściwej długości, przypisany dział. Jeśli coś się nie zgadza, analiza jest ponawiana albo odrzucana — nie publikujemy połowicznych wyników.
- Wynik końcowy liczymy sami. Model ocenia tylko składowe. Odbait Index wylicza nasz serwer według stałego, jawnego wzoru opisanego niżej, dzięki czemu oceny są porównywalne między artykułami i serwisami.
- Publikujemy z linkiem do źródła. Każdy artykuł ma na OdbaitujTo własną stronę z pełną analizą i zawsze prowadzi do oryginału u wydawcy.
Jak liczymy Odbait Index
Odbait Index to liczba od 0 do 100, która mówi, jak mocno nagłówek stosuje zabiegi wymuszające kliknięcie. Składa się z pięciu ocen cząstkowych, każda w skali 0–100 (0 — zjawisko nie występuje, 100 — występuje bardzo silnie), połączonych średnią ważoną:
| Składowa | Co mierzy | Waga |
|---|---|---|
| Ukrywanie informacji | Na ile tytuł chowa kluczową informację, żeby trzeba było kliknąć. | 30% |
| Rozjazd z treścią | Na ile obietnica nagłówka różni się od tego, co faktycznie jest w artykule. | 25% |
| Przesada | Wyolbrzymienia i przesadne słowa. | 20% |
| Wymuszanie emocji | Granie na szoku, oburzeniu albo strachu. | 15% |
| Fałszywa pilność | Sztuczna presja, żeby kliknąć natychmiast. | 10% |
Największą wagę ma ukrywanie informacji, bo to ono najbardziej odróżnia clickbait od zwykłego, chwytliwego tytułu: entuzjastyczny nagłówek, który mówi, o co chodzi, nie jest pułapką. Na kartach artykułów wynik pokazujemy też w prostszej skali „haczyków” od 1 do 5:
| Odbait Index | Haczyki | Co to znaczy |
|---|---|---|
| 0–20 | 1/5 | Rzeczowy tytuł — mówi, o czym jest tekst. |
| 21–40 | 2/5 | Lekki zabieg, ale sedno widać. |
| 41–60 | 3/5 | Wyraźny clickbait — część informacji schowana. |
| 61–80 | 4/5 | Mocne haczyki — trzeba kliknąć, żeby wiedzieć, o co chodzi. |
| 81–100 | 5/5 | Pułapka na kliknięcie. |
Rozbicie na składowe dla każdego artykułu znajdziesz na jego stronie (link „Pełna analiza” przy nagłówku), a średnie dla serwisów — w rankingu źródeł.
Czego OdbaitujTo nie robi
- Nie ocenia prawdziwości ani jakości dziennikarstwa. Odbait Index dotyczy wyłącznie sposobu sformułowania nagłówka. Rzetelny tekst może mieć clickbaitowy tytuł, a rzeczowy tytuł nie gwarantuje rzetelnego tekstu.
- Nie zastępuje źródła. Skrót ma pomóc zdecydować, czy warto czytać dalej. Pełny materiał, kontekst i prawa do niego należą do wydawcy, do którego zawsze linkujemy.
- Nie jest nieomylny. Tytuły, skróty i oceny powstają automatycznie. Model może źle zrozumieć tekst, pominąć niuans albo przesadzić z oceną — dlatego przy każdym wyniku piszemy, że powstał automatycznie, i umożliwiamy zgłaszanie błędów.
- Nie wybiera tematów pod tezę. Materiały z kanałów RSS trafiają do analizy automatycznie — od najnowszych, z dbałością o to, by każdy dział był reprezentowany — bez ręcznego doboru artykułów do rankingu.
Błędy i poprawki
Jeśli analiza jest nietrafiona — tytuł zmienia sens, skrót coś przekręca albo artykuł trafił do złego działu — zalogowani czytelnicy mogą ją zgłosić przyciskiem „Zgłoś nietrafioną analizę” przy artykule. Każde zgłoszenie trafia do panelu administratora, który może poprawić tytuł, skrót, dział i ocenę. Poprawki dotyczące działów wracają też do modelu jako przykłady, żeby podobne błędy powtarzały się rzadziej. Możesz też napisać bezpośrednio — adres jest niżej.
Kto prowadzi serwis
OdbaitujTo to niezależny projekt prowadzony przez Dominika Chróścika. Nie jest powiązany z żadnym z analizowanych wydawców. Pytania, uwagi i zgłoszenia: fakindomin@gmail.com (więcej na stronie Kontakt).